Een patiënt voelt zich al een tijdlang niet lekker en zijn dokter heeft hem al verschillende geneesmiddelen toegediend. Deze hebben slechts een tijdelijk effect gehad en nu de patiënt zich opnieuw wat ongerust voelt haalt hij er opnieuw de dokter bij. Deze laatste bevestigt dat de patiënt inderdaad ziek is maar dient meteen ook een nieuw geneesmiddel toe. Nadat de dokter vertrokken is blijft de patiënt vertwijfeld en in paniek achter.
Wat voorafgaat is een beschrijving van hoe de VS er vandaag aan toe zijn. Een zware recessie, bestreden met zwaar geschut, een tijdelijke verbetering en nu een centrale bank die de vrees bevestigt: het gevaar op recessie is sterk toegenomen. Frustrerend genoeg misschien voor Ben Bernanke is de reactie op Operation Twist sterk negatief, wat te maken heeft met een combinatie van slecht nieuws (“het gaat niet goed”) en scepticisme (“waarom zou het deze keer wel werken?”). Zuiver economisch bekeken is de slaagkans van Operation Twist veel groter dan bij kwantitatieve versoepeling (QE2). Deze laatste was eigenlijk een zeer ruw instrument (een bazooka): we drukken geld, kopen overheidsobligaties en we zien wel wat er gebeurt. Operation Twist is een precisie-instrument: wat de Fed nu doet is niet enkel de korte rente op het niveau vastpinnen dat ze wenselijk acht (net zoals alle centrale banken doen) maar ook de lange rente. Ze is met andere woorden overgegaan naar een beleid van “langetermijnrente-targeting” en ze kan deze nu zo laag duwen als ze wil, desnoods door het vergroten van haar balans (zeg maar QE3), wat ze nu (nog) niet doet, kwestie van niet alle munitie meteen te gebruiken. Voeg daaraan toe dat de inflatie positief is (we zijn niet in Japan) en je ziet meteen hoe negatief de lange reële rente kan worden.
In Europa is de patiënt ook ziek, werden reeds enkele medicijnen toegediend, in kleine proporties, maar, tot frustratie van de patiënt, schijnen de dokters het niet eens te zijn over welk geneesmiddel en in welke dosis uiteindelijk moet gebruikt worden. Temidden de marktimplosie die daaruit ontstaan is vormde de verklaring van de Groep van 20 een lichtpunt: “tegen de volgende vergadering van de G20 zal de Eurozone de nodige maatregelen hebben genomen om de flexibiliteit van het EFSF te verhogen en de effectiviteit ervan bij de bestrijding van de besmetting te maximaliseren”. Tegen die achtergrond is de verklaring van de Franse minister van Financiën Baroin in de marge van de G20 dat men zou kunnen overwegen het EFSF te laten opereren met een hefboomeffect teneinde het in staat te stellen om op grotere schaal te interveniëren op zijn minst interessant, om niet te zeggen veelbelovend, te noemen.
De conclusie is dan ook dat de recessievrees groot is, dat het recessierisico inderdaad aanzienlijk is (de hogere kredietspreads en de dalende beurzen moeten zich nog vertalen in negatieve reële effecten) maar dat de Fed nu veel precieser opereert en bovenal dat we moeten hopen dat de grotere armslag van het EFSF daadwerkelijk wordt goedgekeurd door de verschillende parlementen. We schijnen dus in de goede richting te gaan maar we zijn er nog niet wat ook verklaart dat de risicoaversie hoog zal blijven.
William De Vijlder
23 september 2011
Reacties