Toen ik vorige vrijdagavond op de Bloomberg website het slot van Wall Street checkte was mijn vreugde van korte duur: het eerste wat ik las was de verrassend sterke toename van het consumentenvertrouwen zoals gemeten via de enquête van de universiteit van Michigan; enkele seconden later kon ik constateren dat de beurs licht lager was gesloten. Niets dramatisch en bovendien kwam dit lichte verlies na een sterke beursweek, maar niettemin bekruipt me het gevoel dat macro-economische indicatoren tijdelijk irrelevant zijn geworden. Voor een econoom is dit een uitspraak die men moeilijk over de lippen kan krijgen en vooraleer collega-economen zich nu existiële vragen gaan stellen voeg ik er meteen aan toe dat voor het woord “irrelevant” het al even belangrijke “tijdelijk” staat.
De tijdelijke irrelevantie heeft te maken met verschillende factoren. De eerste is dat we nu onderhand al weten dat het dieptepunt van de recessie achter ons ligt. Goed nieuws wordt dan uiteindelijk “geen nieuws” en slecht nieuws wordt dan groot nieuws. Nu is er recent niet zoveel slecht economisch nieuws te rapen en bovendien blijven de cijfers mooi boven de verwachtingen uitkomen. Het feit dat dit op de markt op een zekere onverschilligheid wordt onthaald illustreert dat de marginale informatiewaarde van goed nieuws nagenoeg nul is geworden. Het is net eender met een klas op school waar de leraar iedere week heel lovend doet over de schoolprestaties van een bepaalde leerling. Wanneer hij/zij dit na verloop van een aantal weken eens vergeet (zonder kwade bedoelingen) stort de wereld van de leerling in elkaar: de zoveelste bevestiging dat iets goed gaat brengt niets bij maar het uitblijven van die bevestiging heeft des te meer impact.
Een tweede factor is dat men bevestiging van de verbetering wil zien in andere economische indicatoren, niet langer in statistieken over vertrouwen en sentiment maar wel in activiteit en bestedingen. Met andere woorden: macrostatistieken zijn niet geheel irrelevant, het zijn bepaalde cijfers die belangrijker worden dan andere. Het is allemaal goed en wel dat de cijfers die het vertrouwen van de consument meten omtrent het economisch klimaat binnen twaalf maanden stijgen, maar wanneer zal de consument echt de geldbeugel aanspreken? Die vraag is des te belangrijker wanneer men in de VSA constateert dat het reële beschikbare inkomen dit jaar reeds meer dan 3% is gedaald, na een gelijkaardige daling vorig jaar, terwijl de doemscenario’s over de staat van ’s lands publieke financiën de voorpagina’s halen, niet enkel in de VSA trouwens. Wat doet dit voor de gezinsbestedingen?
Een derde factor is dat in de Verenigde Staten het resultatenseizoen voor de deur staat. Bij wijze van inleiding tot dit punt wil ik het kort hebben over een interessante onderzoekspaper van de Europese Centrale Bank (voor de geïnteresseerden, het is nummer 1077) die ik onlangs las. De studie handelt over het relatieve belang van verschillende soorten informatie in de sturing van financiële markten. De auteurs, Michael Ehrmann en David Sondermann, tonen daarbij aan dat het kwartaalrapport van de Bank of England over inflatie, naarmate de publicatiedatum verder in het verleden ligt, minder en minder belangrijk wordt voor het sturen van de marktverwachtingen over het rentebeleid van de centrale bank en dat macrocijfers belangrijker worden. Naar analogie met die paper wil ik hierbij stellen dat naarmate we dichter tegen het resultatenseizoen komen bedrijfsspecifieke data belangrijker worden, ten koste van macrocijfers. Vanaf begin oktober krijgen we kostbare micro-economische informatie over hoe de bedrijven het er van terecht hebben gebracht in het derde kwartaal. Deze bedrijfscijfers zijn zo belangrijk dat macro-informatie er wat in de hoek wordt door geduwd. Dit is niet meer dan normaal: macrocijfers vormen niet meer dan geaggregeerde micro-informatie en voor de aandelenbelegger vormt macronieuws slechts een substituut voor micronieuws. Wat dit laatste betreft worden we binnen een aantal weken volop op de “real stuff” getrakteerd.
William De Vijlder
15 september 2009
Reacties